چرا ورزش میکنیم؟

هر نوع فعالیت بدنی از پیاده روی تا ورزش ساختارمند با کاهش خطر چند دسته بیماری همراه بوده و از جمله این بیماری ها اختلالات متابولیک مثل دیابت و چاقی ، سرطان ، اختلالات خلقی مثل افسردگی و اضطراب است. ورزش تا حد زیادی به ژنتیک بستگی دارد و برنامه ورزشی یا تغذیه ای متناسب با ژن های فرد میتواند نقش بسزایی داشته باشد.(1)

ورزش منظم بهترین راه برای بالا بردن کارایی قلب و عضلات است. تمرین استقامتی و مقاومتی همزمان باعث کاهش چربی به ویژه چربی شکمی و حفظ توده عضلانی میشود که این موضوع برای عملکرد ورزشی مهم است. ورزش منظم از طریق کاهش التهاب مزمن و بهبود عملکرد رگ ها و محافظت از عضله قلب در تمرینات سخت نقش حفاظتی دارد.(2-4)

تمرین منظم یعنی آنژیوژنز یا افزایش مویرگ ها در عضله اسکلتی که این امر رسانش اکسیژن و دفع مواد زائد را بهبود داده و تحمل خستگی و کارایی استقامتی را بالا میبرد. همچنین برداشت گلوکز عضله که منجر به ارتقای سطح ورزشکار میشود.(5)

فواید فعالیت بدنی منظم برای مغز:

آنژیوژنز مغزی ، تولید لاکتات و تنظیم کننده حافظه ، کاهش التهاب عصبی به واسته ترشح سیتوکین های ضد التهابی و افزایش بیوژنز میتوکندری و تنظیم انتقال دهنده های عصبی مانند دوپامین و سروتونین.(6)

یکی از اصلی ترین راه هایی که ورزش از طریق آن سلامت روان را تضمین میکند بالا بردن عزت نفس است و به طور معناداری ورزش و کاهش اضطراب و افسردگی در ارتباط هستند. به زبان ساده وقتی فرد وارد فعالیت بدنی میشود به تدریج احساس ((می توانم)) ، ((از پسش بر می آیم)) در او تقویت میشود در ادامه تصویر ذهنی اش از توانایی ها و بدنش مثبت تر میشود و این ترکیب هم خلق را بهتر میکند هم او را در برابر استرس و علایم افسردگی و اضطراب مقاوم تر میسازد.(7)

تحرک کافی در دوره های کودکی، نوجوانی و بزرگسالی اثرات مطلوبی دارد برای فشار خون ،  پروفایل چربی خون ، چاقی و مقاومت به انسولین که در نهایت بروز بیماری کرونر قلب ، سکته مغزی و نارسایی قلبی و نیز مرگ میر قلبی - عروقی را کاهش میدهد. مکانیزم ها شامل بهبود عملکرد عروق و اندوتلیوم ، کاهش التهاب مزمن ، افزایش حساسیت به انسولین و کنترل وزن که همه در پیشگیری اولیه و ثانویه بیماری قلبی - عروقی نقش دارند.(8)

 

فیزیولوژیست ورزشی حسان سعیدی

 

Wang Y-C, Ashokan K. Physical Exercise: An Overview of Benefits From Psychological Level to Genetics and Beyond. Frontiers in Physiology. 2021;12 

Belanger M, Rao P, Robbins J. Exercise, Physical Activity, and Cardiometabolic Health. Cardiology in Review. 2021;30:134-44 

Qiu Y, Fernández-García B, Lehmann I, Li G, Kroemer G, López-Otín C, et al. Exercise sustains the hallmarks of health. Journal of Sport and Health Science. 2022;12:8-35 

Valenzuela P, Ruilope L, Santos‐Lozano A, Wilhelm M, Kränkel N, Fiuza‐Luces C, et al. Exercise benefits in cardiovascular diseases: from mechanisms to clinical implementation. European heart journal. 2023 

 Ross M, Kargl C, Ferguson R, Gavin T, Hellsten Y. Exercise-induced skeletal muscle angiogenesis: impact of age, sex, angiocrines and cellular mediators. European Journal of Applied Physiology  2023;123:1415-32 

Chen C, Nakagawa S. Physical activity for cognitive health promotion: An overview of the underlying neurobiological mechanisms. Ageing Research Reviews. 2023;86 

   Ho PN, Ha PBT, Tong T, Bramer W, Hofman A, Lubans D, et al. Mechanisms Linking Physical Activity with Psychiatric Symptoms Across the Lifespan: A Systematic Review. Sports Medicine (Auckland, Nz). 2023;53:2171-90

 Perry A, Dooley E, Master H, Spartano N, Brittain E, Gabriel P. Physical Activity Over the Lifecourse and Cardiovascular Disease. Circulation research. 2023;132 12:1725-40